

W ostatnim czasie otrzymałam wiele próśb o poradę prawną dotyczącą tzw. rozwodu międzynarodowego. Najczęstsze pytania brzmiały tak:
- „Proszę o poradę. Jestem Polakiem, mężem cudzoziemki. Moja żona ma francuskie obywatelstwo. Pobraliśmy się we Francji i przez całe nasze małżeństwo tam mieszkaliśmy. Kilka miesięcy temu postanowiliśmy się rozstać. Ja wróciłem do Polski. Chciałbym się rozwieźć. Czy mogę to zrobić w Polsce?”
- „Jestem obywatelką Ukrainy, a mój mąż jest Polakiem. Pobraliśmy się w Polsce i mieszkamy w Warszawie. Rozważam rozwód. Prawo jakiego kraju będzie właściwe?”
Z każdym rokiem rośnie liczba małżeństw zawieranych pomiędzy obywatelami różnych krajów, a wraz z nią liczba rozwodów międzynarodowych. W przypadku decyzji o rozstaniu, pojawia się szereg pytań i wątpliwości. W takiej sytuacji warto znać zasady postępowania w tego typu sprawach.
Zawsze polski sąd gdy małżonkowie to Polacy, mieszkający w Polsce
Sądy polskie rozstrzygają sprawy małżeńskie według prawa polskiego zawsze gdy oboje małżonkowie są obywatelami polskimi oraz mają miejsce zamieszkania i miejsce zwykłego pobytu w Polsce. W takiej sytuacji polski sąd jest bezwzględnie właściwy, tj. nie można wystąpić o orzeczenie rozwodu za granicą.
Rozwód z obcokrajowcem-obywatelem UE regulują przepisy unijne
Aby ustalić w jakim kraju powinno się toczyć postępowanie rozwodowej w przypadku rozwodu z małżonkiem - obywatelem kraju członkowskiego Unii Europejskiej należy sięgnąć do Rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej.Zgodnie z przepisami rozporządzenia, sądem właściwym dla takiego rozwodu będzie sąd państwa UE, na terytorium którego:
• małżonkowie zwykle zamieszkują, lub
• małżonkowie ostatnio zwykle zamieszkiwali, jeśli jeden z nich nadal tam zamieszkuje, lub
• pozwany zwykle zamieszkuje, lub
• w przypadku wspólnego wniosku, którykolwiek z małżonków zwykle zamieszkuje, lub
• składający wniosek zwykle zamieszkuje, jeśli mieszkał tam przynajmniej rok bezpośrednio przed złożeniem wniosku, lub
• składający wniosek zwykle zamieszkuje, jeśli mieszkał tam przynajmniej sześć miesięcy bezpośrednio przed złożeniem wniosku i jest albo obywatelem danego państwa członkowskiego albo, w przypadku Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, ma tam „miejsce stałego zamieszkania”.

Rozwód z obywatelem spoza UE – ważny jest czas spędzony w Polsce przed wniesieniem pozwu
Jeśli małżonek jest cudzoziemcem spoza Unii Europejskiej, to ustalając kraj, w którym powinno toczyć się postępowanie sądowe należy sięgnąć do przepisów kodeksu postępowania cywilnego.
Sąd polski będzie właściwy gdy:
• oboje małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania lub ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jedno z nich nadal ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
• małżonek będący powodem ma co najmniej od roku bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
• małżonek będący powodem jest obywatelem polskim i ma co najmniej od sześciu miesięcy bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej.
Należy pamiętać, że w powyższych przypadkach sprawa może się toczyć również w innym kraju. W sytuacji, gdy małżonkowie złożą pozwy rozwodowe w różnych państwach wówczas istotne jest w którym kraju jako pierwszym zostało wszczęte postępowanie, ponieważ to właśnie tam będzie toczyła się sprawa.
Warto jednocześnie wiedzieć, że rozpoznawanie sprawy w Polsce nie zawsze będzie równoznaczne z rozpoznawaniem sprawy według polskiego prawa. Może bowiem zdarzyć się tak, że polski sąd, rozpoznając sprawę, będzie musiał stosować prawo innego kraju.
Jeżeli szukasz pomocy prawnej w kwestii rozwodu i chciałbyś omówić ze mną swoją sytuację, zapraszam Cię do kontaktu.